فروش ویژه

تراورتن

استخراج سنگهای ساختمانی

استخراج سنگهای ساختمانی

سنگهای ساختمانی

بر اساس رتبه بندی جهانی از نظر ذخایر سنگ های تزئینی ایران دارای رتبه چهارم می باشد ولی به دلیل ضعف فنی در فرآوری سنگ های تزئینی، نتوانسته سهم مناسبی از بازار صادرات این ماده معدنی را کسب کند.کشورهایی که در بازارهای جهانی از سهم عمده صادرات بهره مند هستند، در استخراج از تکنولوژی بالایی برخوردار میباشند. یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده در بازدهی اقتصادی سنگ های تزئینی، روش ها و تکنولوژی استخراج است. از پارامترهای مهم در انتخاب روش مناسب به منظور استخراج سنگ های ساختمانی، شناخت نوع سنگ قابل برش و خواص فیزیکی و مکانیکی آن می باشد. یکی از ابزار های مهم مورد استفاده دراین راستا، سیم برش می باشد. استفاده از این تکنولوژی در اکثر معادن جهان توسعه پیدا کرده و امتیازات ویژه ای نسبت به دیگر روش های برش از جمله استخراج با چال موازی و استخراج با مواد ناریه دارد. امروزه با توجه به قانون منع استفاده از مواد ناریه، سیم برش الماسه و مواد شیمیایی منبسط شونده متداول ترین روش های استخراج سنگ های تزئینی در ایران هستند. دراین مقاله سعی شده است روش های مختلف استخراج سنگ های ساختمانی معرفی و توضیحات مختصری در ارتباط با این روش ها و مزایا و معایب آنها آورده شود.

با توجه به پیشرفت روزافزون صنعت و معدن، امروزه بسیاری از معادن باارزش ایران به روش روباز استخراج می شوند. ایران تنوع چشمگیری از سنگهای تزیینی مختلف را در خودجای داده است، ولی متأسفانه سهم چندانی از بازارهای جهانی را کسب نکرده. گرچه عوامل زیادی در این عدم موفقیت سهیم هستند ولی روش های نامناسب تولید، استخراج و فرآوری به ویژه برای سنگ های سخت مانند گرانیت باعث گردیده است تا نتوان از پتانسیل های معدنی ایران استفاده بهینه نمود. روش های متعدد و متنوعی برای استخراج سنگ های ساختمانی وجود دارد. استفاده از مواد منفجره، برش با جت آب، لیزر، شعله وغیره به دلایلی از قبیل هزینه تمام شده بالا، محدودیت تجهیزات، مطالعاتی بودن روش و پایین آوردن کیفیت قواره، کاربرد زیادی در استخراج سنگ های ساختمانی ندارند. روش معمول در اکثر معادن سنگ های ساختمانی، استفاده از سیم برش الماسه و مواد انبساطی است.

جهت استخراج سنگهای ساختمانی با روش مکانیزه،سنگ مورد نظر بایستی دارای شرایط ذیل باشد:

  1. آلتراسیون (تجزیه و هوازدگی) در سنگ صورت نگرفته باشد.
  2. فاقد درز و شکاف و لایه بندی ظریف باشد.
  3. فاقد شیستوزیته (لایه بندی نازک یا تورق)باشد.
  4. قابلیت برش، ساب و صیقل را داشته باشد.
  5. سختی قابل قبولی داشته باشد.
  6. شرایط استخراج مناسب برای استفاده از روش های مکانیزه فراهم باشد.
  7. ذخیره کافی داشته و اقتصادی باشد.

عوامل موثر در انتخاب روش بهینه استخراج :

  1. ویژگی های زمین شناسی
  2. زیرساخت های اقتصادی منطقه
  3. مقدار ذخیره
  4. ترکیب روش‌ها: ممکن است در یک معدن با توجه به توپوگرافی و نوع ماده معدنی و عوامل دیگر استفاده از یک یا دو روش به طور همزمان اقتصادی تر و مناسب تر باشد.
  5. امکان استفاده از باطله: با توجه به این که امروزه می توان از باطله های تولید شده در معادن در صورتی که کیفیت مناسب داشته باشند برای ساخت مصنوعات سنگی استفاده کرد. مثلا در روش حرارتی باطله تولید شده کیفیت خیلی پایینی دارد و قابل استفاده نمی باشد.
  6. قوانین و مقرارت کشوری
  7. مرغوبیت و یا نادر بودن سنگ
  8. نوع مصرف
  9. توجیه پذیری اقتصادی روش های رایج استخراج سنگ ساختمانی در ایران:در حالی که صنعت سنگ ساختمانی در جهان بیش از ۸۰ میلیارد دلار گردش مالی سالانه دارد، ایران می‌تواند با در اختیار گرفتن سهم ۱۰درصدی از این بازار همه ساله حدود ۸ میلیارد دلار صادرات داشته باشد. در ایران تا قبل از سال ۱۳۶۶ اغلب معدنکاران توجه خاصی به نحوه استخراج نداشته و توجه خود را تنها به کم کردن هزینه و افزایش تولید معطوف می داشته اند و از آنجا که معادن سنگ تزئینی سود دهی خوبی داشته اند، سرمایه گذاران زیادی به این بخش از معادن جلب گردیدند، بدون اینکه تجربه خاصی داشته باشند. درسال ۱۳۶۶ شورای هماهنگی سنگ های تزئینی تغییر روش استخراج در معادن سنگ تزئینی را از انفجاری به روش های جدید در برنامه کارخود قرار داد و در دومین سمپوزیوم معدنکاری در کرمان، بهره برداری از معادن جدید را منوط به استفاده از روشهای استخراج بدون مواد ناریه کرد. درحال حاضر استخراج ۹۰ درصد معادن سنگ تزئینی ایران با سیم برش الماسه صورت می گیرد. دیگر روش های استخراج که یا به صورت ترکیبی با روش های دیگر و یا با توجه به شرایط خاص بعضی از معادن در کشور استفاده می شوند به ترتیب عبارتند از: مواد شیمیایی منبسط شونده (کتراک)، استخراج به کمک پارس و گوه دستی و مکانیکی، دستگاه هاواژ و سیم برش فولادی می باشند. در بعضی از معادن سنگ گرانیت و یا معادنی که ضخامت لایه ها کم باشد معدنکاران از روش نعل و پارس، دستگاه هاوژ و کتراک استفاده میکنند. هرچند اکثر معادن از سیم برش استفاده می کنند ولی بدلیل استهلاک دستگاه ها، اصولی نبودن جهت سینه کار باز شده و پله ها و رعایت نشدن استانداردها ایران فاصله زیادی با کسب جایگاهی ویژه در استخراج سنگ های ساختمانی و صادرات این محصول دارد.
    جدول مقایسه کیفی روش های برش اولیه سنگ ساختمانی

  10. روش برش پارامترمقایسه سیم برش سنگبر چال موازی ملات منبسط شونده جت آب جت شعله
    بازودار زنجیری نواری آتشباری کنترل شده روش مکانیکی پارس و گوه
    سرمایه گذاری اولیه متوسط نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد متوسط متوسط کم کم زیاد کم
    انعطاف پذیری نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد خیلی زیاد زیاد نسبتاً زیاد زیاد
    سازگاری با زیست محیطی زیاد زیاد خیلی زیاد کم نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد زیاد زیاد خیلی کم
    ناهمواری سطح برش خیلی کم خیلی کم خیلی کم نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد متوسط زیاد
    سهولت در جابه جایی بلوک ها نسبتاً زیاد متوسط متوسط زیاد نسبتاً زیاد زیاد زیاد متوسط زیاد
    امکان توسعه در آینده خیلی زیاد زیاد متوسط متوسط کم متوسط زیاد کم خیلی کم
    نیاز به نیروی کار ماهر نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد کم هیچ کم نسبتاً زیاد کم
    صدمه وارده به سنگ هیچ هیچ هیچ زیاد کم کم خیلی کم خیلی کم خیلی زیاد
    بازدهی انرژی نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد نسبتاً زیاد متوسط متوسط کم متوسط متوسط کم

    سنگ ساختمان                                                                    منابع:
    1. فاطمی، پروین، (۱۳۸۳) ، بررسی فنی واقتصادی استفاده از سیم برش الماسه به منظور استخراج گرانیت ، اولین کنفرانس مهندسی معدن ایران ، دانشگاه تربیت مدرس.
    2. شریفی،(۱۳۶۷)، سنگهای ساختمانی ونقش آن در اقتصاد کشور ، مجموعه مقالات اولین سمینار سنگهای ساختمانی ، تزئینی وزارت معادن وفلزات تهران.
    3. بخشعلی بختیاری، میرزایی، ح.،(۱۳۷۸)، راهنمای انتخاب سنگ تزئینی، مرکز تحقیقات ساختمان ومسکن.
    4. فصل نامه سنگ ایران ، پائیز و زمستان ۱۳۸۴ ، شماره های ۲۸۷ و ۲۸۶٫
    5. خدادادی،(۱۳۸۱)، طراحی معدن سنگتزئینی (ساختمانی) لای بید به روش سیم برش الماسه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، صفحه ۴۵-۲۵٫
    6. حمیدی‌انارکی،(۱۳۷۵)، روش‌های استخراج بدون مواد ناریه، سازمان زمین‌شناسی.
    7. فاضل بسطامی،(۱۳۸۵)، سنگ ساختمانی (استخراج)، انتشارات روشان روز.
    8. فهیمی فر، ۱۳۸۱، “بررسی توان رقابتی واحدهای فرآوری سنگهای ساختمانی و تزئینی در بازارهای جهانی”، گزارش مرحله دوم و سوم، طرح تحقیقات صنعتی، آموزشی و اطلاع رسانی، وزارت صنایع و معادن.

نظر دهید

* نام :
* ایمیل :
   وب سایت : (شروع آدرس سایت باhttp://)
* نظر
کد امنیتی